بازرسی تجهیزات سیستم های لوله کشی و خطوط لوله

نياز به آشنايي با اصول اوليه بازرسي از تسهيلات و تجهيزات صنعت نفت و گاز در شرايط سرويس و بهره­برداري براي كاردانان و مهندساني كه جذب اين صنعت پويا مي­شوند نويسندگان اين كتاب را بر آن داشت تا با بهره­گيري از تجارب خود و بر پايه استاندارد­هاي رايج در اين صنعت اقدام به نوشتن اين كتاب نمايند.
در فصل اول اين كتاب به تعاريف اوليه و معرفي استاندارد­ها و كد­هاي رايج در صنعت نفت و گاز پرداخته شده است. در فصل دوم ضمن معرفي تعدادي از ابزار­هاي رايج در بازرسي فني، اصول اوليه و روش بازرسي از ظروف تحت فشار، كوره­ها، مخازن و سيستم­هاي لوله­كشي ارائه‌شده و در ادامه دو آزمون غير مخرب رايج در اين فصل آورده شده است.
در فصل سوم كتاب روش ارزيابي استحكام، عمر باقيمانده خطوط لوله و سيستم­هاي لوله­كشي براساس استاندارد­هاي مربوطهارائه‌شده است. فصل چهارم كتاب به بازرسي از ظروف تحت فشار حين تعميرات آن‌ها پرداخته و به توضيح مكان­هاي پايش و همچنين فواصل زماني بين دوره­هاي بازرسي مي­پردازد.
فصل پنجم كتاب به مخازن ذخيره اختصاص داده‌شده و اصول تعيين ضخامت ورق و همچنين روش ارزيابي عيوب در زمان تعميرات توضيح داده شده است. در نهايت در فصل ششم به تعدادي از روش­هاي معمول در تعميرات ظروف تحت فشار، مخازن ذخيره و سيستم­ هاي لوله­كشي پرداخته ‌شده كه عبارتند از: جايگزين كردن ورق به صورت اتصال لب به لب، جوشكاري سطحي خارجي براي جبران كاهش ضخامت داخلي، آب ­بندي با جوش و اتصالات رزوه­اي، استفاده از باكس، غلافي و کلمپس.
در پايان خاطرنشان مي­سازد كه مطالب ارائه‌شده در اين كتاب جنبه راهنمايي و معرفي استاندارد­ها و دستورالعمل­هاي رايج در صنعت نفت و گاز را داشته و نبايد مبناي ارائه برنامه تعميرات و نگهداري، دستورالعمل و يا آيين­نامه­ها قرار داده شود. براي اين منظور خوانندگان محترم مي­بايست به متن اصلي استاندارد­ها و منابع معرفی ‌شده مراجعه نمايند. در ضمن استاندارد مرتبط با هر موضوع در متن کتاب معرفی‌شده و در ليست مراجع نيز آورده شده است.
فهرست مطالب
1  استانداردهای بازرسی فنی و تعاریف اولیه                                                                     1
1.1 کلیات.. 1
2.1 قطعات، تجهیزات.. 1
1.2.1 تعريف لوله. 1
2.2.1 اتصالات، فلنج و شیرآلات.. 5
3.1 مواد 7
1.3.1 کلیات.. 7
2.3.1 ترکیب شیمیایی مواد. 7
3.3.1 خواص مکانیکی.. 15
4.3.1 شکست... 18
1.4.3.1 شکست نرم. 19
2.4.3.1 شکست ترد. 21
5.3.1 روشهای شکل دهي فلزات.. 21
1.5.3.1 روش آهنگری.. 22
2.5.3.1 روش ریختهگری.. 23
3.5.3.1 نورد. 23
4.5.3.1 خمکاری.. 24
5.5.3.1 کشش.... 25
4.1 کد و استاندارد 26
1.4.1 تعریف اولیه کد و استاندارد. 26
2.4.1 کد و استانداردهای کشورهای مختلف... 27
3.4.1 کد و استانداردهای ASME.. 27
1.3.4.1 کد و استانداردهای ASMEمرتبط بابویلرها و ظروف تحت فشار 28
2.3.4.1 کد و استانداردهایASME مرتبط با خطوط لوله و سیستمهای لوله کشی.. 29
3.3.4.1 کد و استانداردهایASME مرتبط با ساخت... 30
4.4.1 کد و استانداردهای API. 31
1.4.4.1 متداولترین استانداردهای API در مورد ظروف تحت فشار 31
2.4.4.1 متداولترین استانداردهای API در جوشکاری.. 32
3.4.4.1 استانداردهای API در مورد مخازن ذخیره 33
4.4.4.1 سایر بخشهای متداول API 33
2. نحوه انجام بازرسی حین بهره برداری                                                                        35             
1.2 کلیات.. 35
2.2 ابزار بازرسی.. 36
3.2 بازرسی از ظروف تحت فشار 38
1.3.2 بازرسی خارجی.. 39
1.1.3.2 نرده ها، ساپورتها، فنداسیون، لنگر و سیستم اتصال به زمین.. 39
2.1.3.2 نازلها 41
3.1.3.2خوردگی های خارجی.. 42
2.3.2 بازرسی داخلی ظروف تحت فشار 45
1.2.3.2کلیات بازرسی داخلی.. 45
2.2.3.2 بازرسی داخلی مبدلها 46
3.2.3.2 برخی از نکات مهم در بازرسی از ظروف تحت فشار 49
4.2 بازرسی کوره ها 51
1.4.2 کلیات.. 51
2.4.2 عیوب احتمالی در لوله کوره 52
3.4.2 مکانیزم های تخریب در لوله کوره 55
4.4.2 روشهای بازرسی از لوله کوره و آزمونهای مورد نیاز 61
5.4.2 بازرسی از سایر بخشهای کوره 63
5.2 بازرسی از مخازن ذخیره 65
1.5.2 فنداسیون بتونی، ساپورتها و محیط اطراف مخزن.. 65
2.5.2 سیستم حفاظت کاتدی.. 66
3.5.2 کف مخزن.. 67
4.5.2 بدنه مخزن.. 67
5.5.2 نازلها 68
6.2 سیستم های لوله کشی.. 68
1.6.2 نشتي.. 69
2.6.2 عدم همراستايي.. 70
3.6.2 ساپورتها 71
4.6.2 لرزش... 72
5.6.2 خوردگي خارجي.. 73
6.6.2 خوردگي موضعي در اثر افزايش دما 74
7.6.2 ضخامت سنجی.. 74
3 ارزيابي استحكام خطوط انتقال و لوله های فرایندی                                   76
1.3 کلیات.. 76
2.3 خطوط لوله انتقال. 76
1.2.3 محاسبه حداقل ضخامت در خطوط لوله انتقال گاز 77
1.1.2.3 رتبه موقعیت... 77
2.1.2.3 حداقل استحکام تسلیم. 79
3.1.2.3 ضریب دما 79
4.1.2.3 ضریب مربوط به جوش طولی.. 79
5.1.2.3 مشخصات ابعادی لوله. 79
3.3 ارزیابی استحکام باقیمانده براساس ASME B31G.. 81
1.3.3 دامنه کاربرد، محدودیتها 81
2.3.3 اصطلاحات و تعاریف... 82
3.3.3 سطوح ارزيابي.. 85
1.3.3.3 ارزیابی استحکام باقیمانده در سطح صفر. 86
2.3.3.3 ارزیابی استحکام باقیمانده درسطح 1. 87
3.3.3.3 ارزیابی استحکام باقیمانده در سطح 2. 89
4.3.3.3 ارزیابی استحکام باقیمانده در سطح 3. 89
4.3 لوله های فرایندی.. 90
1.4.3 بازرسی جهت ارزيابي خوردگی و ترک... 90
2.4.3 محلهاي با خطر واماندگی بالا. 90
1.2.4.3 محل تزریق.. 91
2.2.4.3 نقاط مرده 91
3.2.4.3 خوردگی زیر عایق.. 91
4.2.4.3 ترکهای محیطی.. 92
5.2.4.3 خوردگی زیر پوشش و رسوب.. 92
6.2.4.3 ترکهای ناشی از پدیده خزش... 92
7.2.4.3 تخریبهای انجمادی.. 93
3.4.3 بازرسی های مورد نیاز 93
4.4.3 دوره های زمانی انجام بازرسی فنی.. 94
5.4.3 ارزیابی و تحلیل دادههای بازرسی براساسAPI 570. 96
1.5.4.3 محاسبه عمر باقیمانده لوله. 97
2.5.4.3 محاسبه حداقل ضخامت مورد نیاز 98
3.5.4.3 دو مثال برای محاسبه حداکثر فشار بهرهبرداری و عمر باقیمانده لوله. 99
4 بازرسی از ظروف تحت فشار حین تعمیرات                                 101                       
1.4 کلیات.. 101
2.4 تعاریف و اصطلاحات.. 101
3.4 بازرسی و آزمایشهای مورد نیاز بر اساسAPI 510,Sec 5. 102
1.3.4 برنامه اجرایی بازرسی.. 102
2.3.4 حداقل محتویات یک برنامه بازرسی فنی.. 103
3.3.4 بازرسی بر مبنای ریسک براساس استانداردAPI 581. 104
4.3.4 مکانیزم های تخریب رایج.. 105
5.3.4 بازرسی‌های فنی مورد نیاز 106
6.3.4 تعیین محل های پایش.... 107
7.3.4 آزمایش مورد نیاز 107
8.3.4 بازرسی از اتصالات فلنجی و جوش‌ها حین سرویس.... 108
4.4 فاصله زمانی بین انجام بازرسی‌ها 109
1.4.4 بازرسی نصب وتغییر شرایط سرویس بهره‌برداری.. 110
2.4.4 بازرسی خارجی.. 110
3.4.4 بازرسی داخلی و بازرسی حین سرویس با آزمون‌های غیر مخرب.. 111
5.4 ارزیابی و تحلیل داده‌های بازرسی فنی.. 112
1.5.4 نرخ خوردگی و عمر باقیمانده 112
2.5.4 ارزیابی نقاط دارای خوردگی و کاهش ضخامت... 113
5 مخازن ذخیره                                117
1.5 کلیات.. 117
2.5 تعاریف و اصطلاحات.. 117
3.5 مواد 118
4.5 طراحی.. 119
1.4.5 ضخامت ورق‌های کف... 119
2.4.5 ورق‌های دور کف مخزن.. 120
3.4.5 ضخامت مورد نیاز برای ورق‌های بدنه. 121
4.4.5 تلورانس‌های ابعادی.. 122
1.4.4.5 معیار پذیرش خارج از حالت عمودی بودن.. 124
2.4.4.5 معیار پذیرش خارج از حالت دایره‌ای بودن.. 124
3.4.4.5 معیار پذیرش عیوب موضعی بدنه عمودی و افقی.. 125
4.4.4.5 نازل‌ها 125
5.5 بازرسی حین تعمیرات.. 125
1.5.5 ارزیابی خوردگی‌های بدنه مخزن.. 126
2.5.5 ارزیابی خوردگی‌های کف مخزن.. 128
1.2.5.5 دلایل وقوع واماندگی در کف مخزن.. 128
2.2.5.5 پیش‌بینی وقوع واماندگی کف مخزن.. 129
6 برخی از روش‌های تعمیراتی حین بهره‌برداری                                 133
1.6 كليات.. 133
2.6 برخي ازروش‌های تعميراتي.. 134
1.2.6 جايگزين كردن ورق به صورت اتصال لب به لب... 135
2.2.6 جوشكاري سطحي خارجي براي جبران كاهش ضخامت داخلي.. 140
3.2.6 آب بندي با جوش و اتصالات رزوه‌ای.. 141
4.2.6 استفاده از باكس.... 142
5.2.6 استفاده از غلافي.. 143
6.2.6 استفاده از کلمپس.... 148
7 آزمونهاي غير مخرب پيشرفته،                                151
7-1كليات.. 151
7-2 روش فراصوتي.. 152
7-2-1 اصول اوليه. 152
7-2-2 كاربرد. 153
7-2-3 استانداردهاي مربوط به آزمون فراصوتي.. 153
7-2-4 آزمونهاي پيشرفته با مبناي نشر فراصوتي.. 155
7-2-4-1 آزمون فرا صوتی در محدوده وسیع. 155
7-2-4-2 آزمون فراصوتی با دریافت                                                                157
7-3 روش پرتونگاري.. 158
7-4 آزمون ذرات مغناطيسي.. 159
7-5 روش مايعات نافذ. 159
7-6 جريانهاي سرگردان. 160
7-7 نشر شار مغناطیسی.. 160
7-8 ارزیابی عیوب با استفاده از توپک... 161
7-8-1 کلیات.. 161
7-8-2 انواع توپک... 163
7-8-2-1 توپکهای پايش خوردگي.. 163
7-8-2-2 توپک های تشخيص ترك... 164
7-8-2-3  ابزارهاي تشخيص عيوب هندسي.. 165
7-8-2-4 توپک تمیز کننده 166
7-9 انتشار آکوستیک... 167
7-10 انتخاب آزمون های غیر مخرب جهت شناسایی عیوب.. 170
7-10-1 عیوب حین ساخت قطعات.. 170
7-10-2 عیوب جوشکاری.. 172
7-10-3  عیوبی حین بهره برداری.. 173
8 مراجع                                 176
برای تهیه کتاب با شماره 09169382465 تماس یا به ایمیل yousefakbari68@yahoo.com پیام بفرستید.  
 
آشنایی با نویسندگان کتاب 
دکتر مهدی جاویدی:  
ايشان تحصيلات خود تا مقطع دكتري را در رشته مهندسي مواد گرايش خوردگي فلزات در دانشگاه شيراز به انجام رسانيده و در حال حاضر نيز عضو هيات علمي بخش مهندسي مواد دانشگاه شيراز مي باشند. ايشان تا كنون تعداد 20 مقاله در ژورنال هاي معتبر داخلي و خارجي به چاپ رسانده و تعدد 27 مقاله را نيز در كنفرانس هاي داخلي و خارجي ارايه نموده اند. همچنين ايشان در 14 پايان نامه كارشناسي ارشد به عنوان استاد راهنما و در 25 پايان نامه به عنوان استاد مشاور نقش داشته اند.
ايشان عضو انجمن ملي خوردگي ايران بوده و داراي 10 سال سابقه در زمينه بازرسي فني و حفاظت از خوردگي فلزات در صنعت نفت و گاز مي باشند و در طول اين مدت دوره هاي مختلف آموزشي از جمله خوردگي مقدماتي، پايش خوردگي، اصول آزمون هاي الكتروشيميايي در مطالعه خورگي، مديريت خوردگي، مديرت سلامت خطوط لوله را جهت آموزش به كاردانان و كارشناسان اين صنعت ارايه نموده اند.
 
مهندس یوسف اکبری
ایشان دارای تحصیلات کارشناسی مهندسی مواد در گرايش شکل دادن فلزات از دانشگاه دولتی شیرازو كارشناسي ارشد در رشته مهندسی مواد گرايش شناسایی و انتخاب مواد از دانشگاه آزاد اهواز می­باشند. سوابق و تجارب ایشانعبارتنداز:
•شش سال تجربه کاری در زمینه بازرسی فنی حین بهره­برداری، پنج سال تجربه در زمینه بازرسی فنی حین ساخت و نصب، سه سال تجربه در زمینه دفاتر فنی و QC شرکت­های ساخت و نصب واحد­های پالایشگاهی و پتروشیمی،یک­و­نیم سال تجربه در زمینه ساخت و تولید قطعات صنعتی به روش­هایآهنگری و ریخته­گری.
• سه سال فعالیت پاره­وقت در سمت مهندسی کارگاهی و بازرسی فنی حین ساخت تجهیزات صنایع پتروشیمی و پالایشگاهی.
•تدریس دوره­های آموزشی مربوط به استاندارد­های صنایع نفت، گاز و پتروشیمی (ASME,API,ASTM)، دوره­های آشنایی با موادو بازرسی کالا، دوره­هایWPS وPQR  در شرکت­های تابعه نفت.
•ترجمه و تألیف کتاب کیفیت و کمیت در بازرسی فنی جوش و مواد